Category: Aarde klimaten

mei 14 2017

Extreme vulkaanuitbarstingen

Het blijft wetenschappelijk interessant om bepaalde gebeurtenissen uit de geschiedenis  te koppelen aan fenomenen uit de geologische geschiedenis. Het vinden van bewijzen is en blijft lastig.

Greece Santorini 003

Een overzichtje van berichten op de Geobronnen over vulkaanuitbarstingen met een staartje.

SantorinivanbovenSantorini
Mijn interesse werd in 1986 gewekt toen ik bij toeval al Island hopping over de Griekse zeeën op het vulkanische eiland Santorini terecht kwam en niet veel later een uitvoerig artikel over de uitbarsting van 1648 voor Christus las in het NRC waar uit bleek dat er mogelijk talloze linken te leggen zijn tussen deze mega uitbarsting en bijvoorbeeld het verhaal van Atlantis of bepaalde bijbelse verhalen . Meer over Santorini >>>
El Chichón
Onlangs publiceerden een team Geologen die dachten de oorzaak gevonden te hebben van het tijdelijk verval van de Maya-beschaving in de 6de eeuw. Een zware uitbarsting van de Mexicaanse vulkaan El Chichón zou een rol gespeeld kunnen hebben. Meer over deze casus >>>>

Tambora
Toen de Tambora op 10 april 1815 in Indonesië uitbarstte werd de directe omgeving volledig weggevaagd. Nederlandse en Engelse koloniale posten zaten te ver weg om de schaal van deze uitbarsting goed te kunnen inschatten. Maar wetenschappers krijgen zolangzamerhand een steeds beter beeld wat de wereldwijde weer en klimaat impact is geweest in de jaren na de uitbarsting. De Nederlandse journalist Philip Droge verzamelde gegevens en maakte er in zijn boek een mooi totaalplaatje van. Naar het artikel op de Geobronnen >>>

vulkaan Tambora

                                   Tambora vanuit ruimtestation ISS

Kameroen
Hoe moeilijk het is om bepaalde Geologische verschijnselen te koppelen aan gebeurtenissen bewijst de “Gasramp” in Kameroen halverwege de jaren 80. Dit is dus amper 30 jaar terug en vulkaandeskundigen waren binnen een dag ter plaatse…. en nog steeds is het niet bekend wat daar ou in dat meer aan de hand was . Meer over het Nyasmeer >>>>

nyosmeer-ramp-2

mei 12 2017

Kantelpunten in het smeltgedrag van ijskappen

Regelmatig komen er berichten op Twitter voorbij over nieuwe breuken of plotselinge beweging van de ijsplateaus van Antartctica


De ijskappen aan de rand van Groenland zijn de afgelopen jaren verrassend snel gesmolten. Langer geleden, in 2002, was ook het opbreken en in zee verdwijnen van ijsplaat Larsen-B op Antarctica een onverwacht snelle gebeurtenis. In beide gevallen werd dan ook een kantelpunt overschreden, waardoor voorheen geleidelijke processen plotseling in een stroomversnelling raakten.

Wie veel leest over de verandering van het klimaat, is het woord vast al eens tegengekomen: het kantelpunt of tipping point. Het kantelpunt is het moment dat een grens overschreden wordt, waardoor een proces (bijvoorbeeld de stijging van de temperatuur of van de zeespiegel) in een versnelling raakt, met onomkeerbare gevolgen.

Lees het volledige artikel op de NemoKennislink website >>>

mei 01 2017

Spitsbergen expeditie met zeilschip

Nederlandse topmannen en -vrouwen uit het bedrijfsleven zullen de komende dagen in het Noordpoolgebied met eigen ogen zien wat de gevolgen zijn van de opwarming van de aarde. Ze zijn zaterdag 29 april vertrokken op het zeilschip Rembrandt van Rijn uit Longyearbyen op Spitsbergen.

De opwarming gaat nergens zo snel als in het Arctisch gebied. Vooral de laatste jaren verandert het gebied razendsnel. Het zee-ijs op de Noordpool trekt zich steeds verder terug, in fjorden waar altijd ijs lag, is nu open water en gletsjers worden snel kleiner.

De route van de Spitsbergen zeilexpeditie   Bron kaart : NOS >>>>

De trip is georganiseerd door klimaatjournalist Bernice Notenboom. Met haar 2-graden expeditie (afgelopen maand… zie bericht op de Geobronnen >>>) wil ze de aandacht vestigen op het klimaatakkoord van Parijs, en wat er nodig is om het doel van dit akkoord te halen. Notenboom hoopt de bedrijven zover te krijgen dat ze meer gaan doen om de uitstoot van schadelijke broeikasgassen te beperken.

Ook aan boord is weerman Peter Kuipers Munneke die regelmatig verslag doet via radio TV  en zijn twitter acoount .


Lees het volledige artikel op de NOS website >>>>

Updates vanaf Spitsbergen:
Zo 30 /04/2017 : De opwarming van de aarde is in Longyearbyen merkbaar >>>>

Ma 01/05/2017 : De Tunabreen-gletsjer op Spitsbergen uit balans >>>>

Di 02/05/2017 : De Tunabreen-gletsjer op Spitsbergen vanuit een Drone >>>>


apr 09 2017

Sneeuw meten op de Noordpool

[Bron NOS] 224 kilometer, een paar ski’s, een sneeuwmeter en een enorme slee: tijdens een 24-daagse poolreis, doet de Canadees-Nederlandse klimaatjournalist Bernice Notenboom 1250 metingen voor de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA en de Europese tegenhanger ESA.  De NASA heeft unieke luchtbeelden gemaakt van haar tocht.

Het gaat om een bijzondere samenwerking die de ruimtevaartorganisaties in staat stellen hun satellieten beter af te stellen. Zo krijgen ze beter inzicht in de ijsdiktes op de Noordpool.

Lees het volledige artikel + beeld op de NOS >>>

De expeditie website >>

jan 24 2017

Smog in Nederland

Hoe komt dat ?

Door hogedrukgebied is er 1) weinig wind; 2) geen regen die de lucht schoonwast; 3) dalende luchtstroom die vuil gevangen houdt aan de grond…

Aldus Peter Kuipers Munneke. Weerman NOS Journaal. Glaciologist at Utrecht University (IMAU). Glaciers, Antarctica, Greenland, firn, ice shelves, polar meteorology.


Van Twitter :

jan 16 2017

Gigantische barst in ijsplaat op Antarctica

Er dreigt een ijsberg af te breken van Antarctica. Het gaat om een ijsplaat, Larsen C, op het noordelijke schiereiland van Antarctica. In die ijsplaat zit een barst, en die barst is nu zo groot dat een deel van de plaat dreigt af te breken.

Lees verder op de website van NOS >>>

jan 08 2017

De Permafrost op Spitsbergen

Op verschillende plekken in het Noordpoolgebied zijn er tekenen dat de opwarming van het klimaat zolangzamerhand echt zichtbaar wordt.

Het warme weer op de Noordpool heeft ook zijn sporen achtergelaten op Spitsbergen. Dat ontdekte een Deense tv-ploeg die onlangs naar de eilandengroep in de Noordelijke IJszee afreisde. Ze spraken er onder meer een poolonderzoeker die bevestigde dat ook de ondergrond van Spitsbergen, de permafrost, steeds warmer wordt. Permafrost is permanent bevroren grond, maar door de opwarming van de aarde komt daar de laatste tien, twintig jaar langzaam dooi in.

Lees verder op de NOS website >>>


Meer bronnen:

De Geobronnen in 2016 over de smeltende Permafrost >>>

Geo animatie: Wat is Permafrost >>>

Geo animatie: Permafrost en temperatuur model >>>

Geo animatie: Permafrost en broeikasgassen >>>

Geobronnen bericht over klimaatvluchtelingen in het Permafrost gebied >>>

dec 23 2016

Nog nooit werden op de Noordpool zulke hoge temperaturen gemeten als nu

De temperaturen in het Noordpoolgebied stijgen ongeveer twee keer zo hard als op de rest van de wereld.

Dat stellen onderzoekers in hun Arctic Report Card. Voor het elfde jaar op rij komt dit rapport over het Noordpoolgebied uit. Aan het rapport is door 51 wetenschappers uit elf verschillende landen gewerkt. De conclusies liegen er niet om. “Zelden hebben we het Noordpoolgebied een duidelijker, krachtiger of uitgesprokener signaal van hardnekkige opwarming zien afgeven,” stelt onderzoeker Jeremy Mathis.

Lees verder Op Scientias website >>>

dec 08 2016

Het Permafrost ontdooit: De gevolgen

permafrostdoorsnedeDe  Wereld draait door had op 1 december wetenschaps Journalist Bernice Notenboom (Bericht Geobronnen >> ) in de uitzending om het een en ander toe te lichten over  afwijkende temperaturen op de Noordpool. In die uitleg kwam ook heel kort het effect van de smeltende Permafrost aan de orde. Maar … wat is dat nou precies

In Nederland hebben we er weinig “last” van maar in de Toendra gebieden zoals Alaska en Siberië is de ondergrond permanent bevroren .

Althans in ieder geval in de winter. In de zomer kan het bovenste laagje (van bijvoorbeeld een meter ) ontdooien. De bodem kan dan instabiel worden (het water kan niet weglopen omdat de diepe ondergrond bevroren blijft). Je ziet dan met enige regelmaat dat tijdens de zomer in Permafrost gebieden treinrails spontaan verschuiven of huizen plots een aantal meters verderop komen te liggen.

in bepaalde gebieden is de permafrost honderden meters dik

 

permafrost_distribution_in_the_arctic

Men is nu aan het onderzoeken wat er gebeurt met de Permafrost als gevolg van het broeikasefect.

Permafrost wordt vaak de ‘slapende reus’ van klimaatverandering genoemd. Bij het ontdooien en uiteenvallen van koolstof dat is opgeslagen in permanent bevroren bodemlagen, kunnen broeikasgassen vrijkomen. Permafrost is nu eenmaal organische materiaal bevroren in een pak water. De mate waarin dit gebeurt, is al lange tijd onderwerp van discussie. De daadwerkelijke invloed van ontdooiend permafrost op klimaatverandering kon echter wel eens groter of minder groot zijn dan tot nu toe werd gedacht.

Lees verder op de UU website >>>>

Ook in de TV documentaire serie klimaatjagers wordt aandacht besteed aan Permafrost >>

Kennislink over Siberië ontdooit >>>>


Extra bronnen & Geo animaties over Permafrost

Geo animatie: Wat is Permafrost >>>

Geo animatie: Permafrost en temperatuur model >>>

Geo animatie: Permafrost en broeikasgassen >>>

Geobronnen bericht over klimaatvluchtelingen in het Permafrost gebied >>>

nov 26 2016

De Noordpool blijft te warm

Noordpool2De temperatuur van de Noordpool ligt op dit moment zo’n twintig graden hoger dan gebruikelijk is voor deze tijd van het jaar. In plaats van zich uit breiden, is het ijs een beetje aan het smelten. Opmerkelijk, schrijft Scientific American.

Normaal gesproken begint het ijs op de Noordpool in hoog tempo te groeien vanaf half oktober, zodra de zon er voor een half jaar onder gaat. Maar dit jaar is daar nog geen sprake van. Sinds half oktober vertraagde de groei van het zee-ijs juist. Inmiddels is het ijs zelfs een beetje aan het slinken. “Ik heb nog nooit zoiets gezien”, zegt de directeur van de het Amerikaanse NSIDC, het nationale onderzoekscentrum voor sneeuw en ijs.

Lees verder in Trouw >>>

BNR Noordpool groet niet meer dicht >>>

nov 10 2016

Orkaanseizoen in de Cariben

Terwijl Nederland langzaam de herfst in gaat , worstelt het Caribisch gebied met een turbulent orkaanseizoen. Van hippe boulevards langs hagelwitte stranden met zacht wuivende palmen tot rommelige krottenwijken: alles verandert door een orkaan binnen no-time in smerige modderpoelen onder inktzwarte luchten.

 

11401842-79d0-4575-8e10-3ce008893040_humboldt_logoMeer hierover en werkbladen op de Humboldt site >>>

 

nov 06 2016

“Stofzuigen op zee” met geologen

Reportage Klimaatonderzoek: Meer plankton in het zeewater maakt het klimaat koeler. Zou je met Saharastof de Atlantische Oceaan kunnen bemesten? Dat is de grote vraag aan boord van de RRS James Cook.

saharastof

Lees verder op de NRC website >>>

okt 11 2016

Noodtoestand uitgeroepen in North Carolina

De Amerikaanse president Barack Obama heeft maandag de noodtoestand uitgeroepen voor de staat North Carolina vanwege de schade die orkaan Matthew heeft aangericht, meldt het Witte Huis.


Lees verder op de website van de Volkskrant >>>
NOS met beelden van het overstroomde gebied >>